jump to content

Prosiectau

Gwahanu a chasglu CO₂ o nwyon cymysg ffliwiau diwydiannol - WP1

 

 

Er bod allyriadau CO₂ sero yn nod dymunol, mae llawer o ffynonellau na ellir eu hosgoi, megis prosesau diwydiannol sy'n cynhyrchu carbon deuocsid fel sgîl gynnyrch yn hytrach nag wrth greu gwres neu bŵer.

Dal a Defnyddio Carbon (CCU) yw proses o ddal CO₂ er mwyn ei ailgylchu a'i ddefnyddio eto, ac mae'n ffordd o ymateb i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr gan yr allyrwyr mawr, sefydlog (diwydiannol) hyn. Yn anffodus, er mwyn defnyddio ffynonellau anthropogenig nodweddiadol, mae angen crynodi neu wahanu'r CO₂ oddi wrth y nwyon eraill (N2, H2O, ac eraill) sy'n bresennol mewn nwy ffliw.

Gall prosiectau CCU, neu brosiectau Dal a Storio Carbon (CCS) unigol amrywio'n sylweddol o ran cost, yn dibynnu ar ffynhonnell y carbon deuocsid sydd i’w ddal, a'r pellter rhwng ffynhonnell yr allyriad a'r safle defnyddio neu storio.  Ar hyn o bryd, dal y carbon deuocsid yn nodweddiadol yw'r gost fwyaf mewn prosiect CCUS ac mae'n dibynnu ar grynodiad y carbon deuocsid yn y nwy o’r ffynhonnell: po isaf yw’r crynodiad, uchaf yw’r gost.

Yn gyffredinol, defnyddir dau ddosbarth o ddeunydd ar gyfer gwahanu carbon deuocsid, sef  adweithyddion ac arsugnyddion. Mae WP1 yn canolbwyntio ar arsugnyddion ac ar ddatblygu arsugnyddion tra effeithlon a phroses gost effeithiol o arsugno trwy bwysau (PSA) er mwyn dal carbon deuocsid ar ôl hylosgi mewn gweithfeydd diwydiannol.

Caiff y deunyddiau a ddefnyddir i ddal CO₂ eu saernïo a'u datblygu yn ystod prosiect RICE er mwyn gwahanu carbon deuocsid a geir mewn nwyon ffliwiau diwydiannol cymhleth. I'r diben hwn, rhoddir sylw i synthesisau mawr graddfa mainc o ddeunyddiau sy'n gallu amsugno carbon deuocsid, graddoldeb, i ba raddau y gellir trosglwyddo'r perfformiad o'r tiwb profi i'r adweithydd, a defnyddio cemeg werdd lle bydd hynny'n cydweddu ac yn ddichonadwy.

Ochr yn ochr â hynny, mae dull o arddangos prosesau gwahanu carbon deuocsid ar raddfa arbrofol yn cael ei adeiladu, sy'n cynnwys dulliau arsugno trwy bwysau a/neu drwy dymheredd. Bydd datblygu uned hyblyg, ar raddfa, yn caniatáu i'r diwydiant greu datrysiadau pwrpasol ar gyfer ystod eang o ffynonellau nwy cymysg. Fel hyn, datblygir cyfuniadau o arsugnyddion/brosesau penodol er mwyn i bartneriaid diwydiannol RICE ddarparu'r gwerthusiad technolegol ac economaidd a fydd yn caniatáu gwneud penderfyniadau effeithiol ynghylch prosiectau CCU a CCS yn y dyfodol.

Bydd graddfa'r system arsugno/gwahanu carbon deuocsid a gynigir yn ffracsiwn yn unig o'r allyriadau carbon o'r ffynhonnell fwyaf; fodd bynnag, mae hi'n raddfa gywir a digonol y gall y mathau o fusnesau yng Nghymru ei defnyddio'n ymarferol a buddsoddi ynddi.

Rydym yn chwilio am ragor o bartneriaid diwydiannol er mwyn creu datrysiad pwrpasol, a phartneriaid academaidd a busnesau bach a chanolig sydd ag arsugnyddion newydd y gellir rhoi prawf arnynt o dan amodau byd go iawn.

Arweinydd pecyn gwaith 1 yw Dr Enrico Andreoli

N’ôl i Brosiectau